Sporty walki

BOKS

Boks, pięściarstwo – walka między dwoma zawodnikami używającymi do tego celu tylko pięści.

Historia

Boks pojawił się już w programie igrzysk w starożytnej Grecji. Statyczne bijatyki dwóch zawodników były bardzo brutalne i często kończyły się śmiercią. Walki te, bez żadnych określonych reguł, niewiele miały wspólnego ze sportem, jaki narodził się w roku 1719. Wówczas to Amerykanin James Figg założył przy Tottenham Court Road w Londynie “akademię” boksu. Figg został też pierwszym mistrzem bokserskim w historii.

Walki w tamtym czasie odbywały się na gołe pięści i bez żadnych określonych reguł. Brytyjczyk Jack Broughton, który w 1730 roku zastąpił Figga, przez 18 lat zachował mistrzowski tytuł i jako pierwszy skodyfikował zasady tego sportu. Wstrząśnięty śmiercią na ringu jednego ze swych przeciwników, George’a Stevensona, sformułował i wprowadził w życie zbiór zasad znany jako Broughton’s Rules. Rękawice, dziś podstawowy atrybut boksera, pojawiły się dopiero w roku 1881. W roku 1916 podjęto ważną decyzję o ograniczeniu oficjalnych walk o mistrzostwo do 15 rund po trzy minuty każda, jednominutowymi przerwami. W
przypadku amatorów formułę ograniczono do trzech rund trzyminutowych.

Igrzyska Olimpijskie: Jako sport amatorski boks zajmuje specjalne miejsce w olimpijskiej tradycji, pojawił się bowiem w programie już w 1904 roku, na igrzyskach w Saint Louis, a nieobecny był tylko raz, w roku 1912 (ze względu na zakaz uprawiania tego sportu w Szwecji). Powrócił na kolejnej olimpiadzie w Antwerpii (1920). W 1946 roku powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Boksu Amatorskiego (AIBA). Obecnie liczy ono 186 członków i od 1974 roku organizuje mistrzostwa świata. Nawet jeśli boks nie jest zaliczany do najważniejszych dyscyplin olimpijskich, zajmuje w ruchu olimpijskim szczególne miejsce. Wielu mistrzów świata wagi ciężkiej odnosiło pierwsze ważne zwycięstwa właśnie podczas igrzysk – między innymi Muhammad Ali (właśc. Cassius Clay), bracia Michael i Leon Spinks, Joe Frazier i George Foreman. Również były mistrz świata, Brytyjczyk Lennox Lewis, występował na olimpiadzie w Seulu 1988, gdzie zdobył dla Kanady złoty medal.

MMA

Mieszane sztuki walki (MMA, Mixed Martial Arts), dyscyplina sportowa, gdzie zawodnicy sztuk i sportów walki toczą pojedynki przy dużym zakresie dozwolonych technik (w zasadzie dopuszcza się wszystkie techniki dozwolone w innych sportach walki bez broni). Mieszane sztuki walki wyrażają jeden ze współczesnych kierunków rozwoju sztuk walki. Celem turniejów MMA jest zapewnienie widowiska sportowego, w którym walka toczy się przy jak najmniejszych ograniczeniach, ale jednoczesnym uniknięciu ryzyka śmierci i poważnych, trwałych obrażeń ciała. W szerszym sensie pojęcie “mieszane sztuki walki” obejmuje również style, które na bazie sportowego treningu MMA przygotowują do walki realnej.
Nazwa: Nazwa “Mixed martial arts” potocznie stosowana jest zamiennie z nazwą “Vale tudo” – tak nazywały się organizowane w Ameryce Południowej turnieje, od których wywodzą się współczesne mieszane sztuki walki. Vale tudo posiada jednak o wiele mniej ograniczeń. Zwolennicy tradycyjnego Vale tudo twierdzą często, że MMA nie ma prawa do tej nazwy. W formule MMA odbywa się wiele turniejów. Do najbardziej znanych imprez o światowym zasięgu należą UFC, Pride FC i K-1 Hero’s. W Polsce od kilku lat odbywają się mistrzostwa Polski w MMA oraz turnieje pod nazwą “Konfrontacja sztuk walki” (W istocie zawodnicy mieszanych sztuk walki trenują przekrojowo, co oznacza, że elementy z wielu stylów są łączone. Tak więc zawodnik nie jest reprezentantem żadnego stylu walki).
Turnieje MMA na początku określano jako “No Holds Barred” (NHB), czyli “bez chwytów zabronionych”. Niekiedy mieszane sztuki walki nazywa się “walkami bez reguł”. Jest to mylący termin, gdyż jak w każdej dyscyplinie sportu, i w tej obowiązują reguły współzawodnictwa. Równie niewłaściwe jest pojęcie “walki z minimum reguł” (próba uściślenia terminu “walki bez reguł”), ponieważ sugeruje minimalną ilość reguł, a niekoniecznie małe ograniczenia na zestaw dozwolonych technik.
Dziennikarze sportowi uzywają również terminu wszechstylowa walka wręcz.

Podział MMA:

  • Uliczne MMA, znane pod angielską nazwą street fighting, służą niesportowym sytuacjom. Wielu z praktyków pochodzi z kręgów Jeet Kune Do (JKD), i niekiedy określają swój styl tą nazwą. Tak czynią np. Matt Thornton i Erik Paulson. Ich praca nieco różni się od głównego nurtu JKD, gdyż zachęcają oni swych uczniów do brania udziału w sportowych sparingach lub zawodach w MMA. Wielu praktyków tego kierunku jest przekonanych, że sportowe MMA tylko potrzebują niewielkich zmian w strategii (mniejszy nacisk na pozostawanie w parterze, większa obeznanie z bronią) i dodania kilku technik, aby stać się wysoce skutecznym na ulicy. Zdecydowanie najczęstszym dodatkiem do ulicznych MMA jest trening filipińskich sztuk walki, ze względu na praktyczne użycie broni, głównie pałki i noża.
  • Sportowe MMA. służą rywalizacji sportowej w zawodach takich jak Ultimate Fighting Championship (UFC), Pride Fighting Championship oraz spotkań w stylu Vale Tudo. W tego rodzaju spotkaniach zwykle biorą udział dwie nieuzbrojone osoby.

Najczęściej jednak termin “mixed martial arts” odnosi się do sportowych MMA.

Reguły:

W walkach MMA dozwolone są rzuty, ciosy, dźwignie, duszenia, kopnięcia i walka w parterze. O wyniku pojedynku decyduje nokaut, poddanie się zawodnika lub poddanie zawodnika przez sędziego gdy nie jest on zdolny do dalszej walki. Jeżeli walka nie zakończy się przed czasem, decyzja sędziów decyduje o wyniku walki. Reguły MMA wywodzą się w dużym stopniu z Vale tudo.
W walkach MMA zabronione są techniki stwarzające znaczne niebezpieczeństwo dla zdrowia zawodników. Kluczowe reguły to: zakaz gryzienia, zakaz wsadzania palców lub podbródka w oczy, zakaz zahaczania (wkładania palców w otwory fizjologiczne, np. usta czy nos), zakaz ataku na krocze, zakaz ataku na krtań, zakaz uderzania w kręgosłup, zakaz stosowania dźwigni na małe stawy, czyli palce. W pierwszych UFC atakowanie genitaliów było dozwolone (jedynie w UFC I nie). Reguły są w większości takie, jakich zażyczą sobie promotorzy. Wiele formuł i organizatorów wprowadza dodatkowe ograniczenia, zabraniając np. uderzania głową i łokciami w parterze, dźwigni na kręgosłup lub dźwigni skrętowych na kolana, wykonywania rzutów skutkujących upadkiem rywala na głowę, kopnięć w parterze. Bardziej restrykcyjne rodzaje MMA obejmują Old Pancrase, Shootfighting lub RINGS. Ich regulaminy zabraniają uderzania w parterze, uderzania zaciśniętą pięścią albo obu tych rzeczy. Zawodnicy zawsze muszą posiadać ochraniacze na zęby oraz rękawice. W zawodach MMA zabronione są uderzenia głową, jednak niektóre turnieje (np. Gala Sportów Walki) zabraniają jedynie uderzenia głową w głowę przeciwnika, a zezwalają na uderzenia w tułów.
Walki odbywają się na zwykłym ringu bokserskim lub na ringu otoczonym siatką (zwanym powszechnie “klatką”), który zapobiega wypadaniu zawodników poza ring lub ich plątaniu się w liny. Ośmiokątny kształt ringu dotyczy tylko UFC, w innych organizacjach walczy się na ringach o innych kształtach lub na ringach bokserskich. Ostatnio odchodzi się od nazwy “klatka”, gdyż osobom słabo zorientowanym w MMA nazwa kojarzy się z nielegalnymi walkami zwierząt (np. psów). Wspomniany ring ośmiokątny określa się czasem jako “oktagon”.

Historia MMA:

Pierwszymi udokumentowanymi zawodami w mieszanych sztukach walki i zapewne ideowym przodkiem obecnych MMA były zapasy typu pankration (stosuje się też spolszczoną pisownię “pankracjon”) w starożytnej Grecji, w których stosowano różne style greckich zapasów i pięściarstwa. Obok pięściarstwa (pygme) i zapasów (pale), znajdowały się one w programie antycznych igrzysk olimpijskich. Określane są przez historyków jako “zapasy z elementami walki na pięści” (Wielka encyklopedia powszechna PWN, hasło Igrzyska olimpijskie). Koncentrowały się one na reprezentowaniu miast sportowców, zaś rodzime style każdego miasta były traktowane jako ścisła tajemnica. Historia zna jeszcze inne formy mieszanych sztuk walki, jak francuskie Brancaille.
W rozgrywkach typu MMA (na początku nie nosiły one tej nazwy) ścierały się dwie tendencje. Jedna polegała na organizowaniu brutalnych widowisk typu “wszystkie chwyty dozwolone” i wskutek niej walkom MMA towarzyszyły niezdrowe sensacje. Druga, sportowa, obecnie dochodząca do głosu – to wypracowanie bezpiecznej formuły walki, obejmującej możliwie duży zakres dopuszczalnych technik, oraz takiej, by umożliwić rywalizację z zawodnikiem innego stylu. Te dyscypliny rozwinęły się w latach dziewięćdziesiątych głównie w Brazylii (Vale tudo), Stanach Zjednoczonych i Japonii. Techniki zaczerpnięto ze sztuk i sportów walki Brazylii, Japonii, Anglii, USA, Tajlandii, Francji i Rosji, z niewielkimi zapożyczeniami z dyscyplin innych narodów. MMA zostało spopularyzowane przez widowisko Ultimate Fighting Championship I (UFC I) w listopadzie roku 1993.
“Boks jest wspaniały, ale to sport naszych ojców, natomiast mieszane sztuki walki są sportem nowego pokolenia” (”Big” John McCarthy – najlepszy sędzia UFC).

Treningi MMA:

W mieszanych sztukach walki wprowadzono tzw. trening przekrojowy, przygotowujący zawodnika do walki zarówno w stójce jak i w parterze oraz zwarciu. Akcentowana jest w nim umiejętność płynnego przechodzenia miedzy tymi trzema dystansami. W ogólności, boks (włączając w to kick-boxing, boks tajski), zapasy (w wolnym stylu, klasyczne, sambo, judo, jiu-jitsu i Brazylijskie jiu-jitsu) są stylami, które stanowią podstawę niemal każdego treningu mieszanych sztuk walki. Rzadziej stosuje się elementy Karate Kyokushin, taekwondo i innych stylów. Style tradycyjne takie jak wushu, aikido czy tradycyjne karate, okazują się zwykle w MMA nieskuteczne ze względu na inne cele i strategie walki.
Taktyka walki w MMA: Podczas kilku pierwszych turniejów UFC, gdy reguły zostały ograniczone do kluczowych trzech (zakaz gryzienia, ataku palcami i ataku na krocze), współzawodniczyła ze sobą wielka rozmaitość stylów. Jednak zawodnicy kilku stylów wyszli na tym lepiej niż inni. Bokserzy mieli tendencję do dominacji w uderzeniach, zapaśnicy i judocy w obaleniach, zaś przedstawiciele brazylijskiego jiu-jitsu dominowali w parterze. W rezultacie, ludzie zaczęli skupiać się na tych trzech stylach. Większość zawodników sportowego MMA wpadają w jedną z tych trzech kategorii: “parterowiec”, zapaśnik i uderzacz, chociaż każdy używa technik z innej a niektórzy są skuteczni we wszystkich trzech.

• “Parterowiec” (ang. ground fighter, bądź “grappler”) specjalizuje się w chwytach. Taktyką tego typu zawodnika jest dążenie do walki w parterze, gdzie szuka wymuszenia poddania na przeciwniku za pomocą dźwigni lub duszenia. Chociaż umiejętność wykonania obalenia ściśle się wiąże ze strategią walki w parterze, czyste, silne obalenie nie jest dla niego tak ważne jak dla zapaśnika.
• Zapaśnik preferuje walkę w stójce w zwarciu (tzw klinczu) i walkę na uderzenia w parterze. Jego mocną stroną zwykle jest obalenie. Popularnie strategia zapaśnika jest znana jako “obal i uderzaj” lub “połóż i dołóż” (ang. ground and pound). To odnosi się do metody obalenia przeciwnika, osiągnięcia dominującej pozycji w parterze i zakończenia walki uderzeniami.
• Uderzacz jest zwykle znany jako zawodnik walczący w stójce, ze względu na swoją preferencję do stania na nogach i wygrywania przez uderzenia. Ta strategia uderzacza jest znana jako “sprawl and brawl” (unikaj zwarcia i uderzaj). Odnosi się do koncentracji na neutralizowaniu obaleń, aby samemu pozostać na nogach i zakończyć starcie ciosami.

MMA w Polsce:

Najbardziej znanym turniejem MMA w Polsce, ze względu na popularność medialną, jest Konfrontacja Sztuk Walki. W Polsce aktualnie odbywa się też kilka innych imprez, min. Full Contact Prestige, Gala Sportów Walki, Turniej Hadaka Waza. Pierwszą walkę na pełnych zasadach MMA stoczyli Grzegorz Jakubowski i Temistokles Teresiewicz. Walkę zorganizował i sędziował Mirosław Okniński na targach Body Show. Kolejnym etapem rozwoju MMA w Polsce były gale MMA Polska (7 edycji), Colosseum (5 edycji) i MMA Sport (3 edycje).

BRAZYLIJSKIE JIU JITSU

(BJJ, inne nazwy: Gracie Jiu-jitsu lub Machado Jiu-Jitsu) to sztuka walki wywodząca się z jiu-jitsu, zapasów i judo, która wyróżnia się naciskiem na walkę w parterze. Jest to bolesna dyscyplina sportowa która może doprowadzić do różnego rodzaju uszkodzeń jeśli się nie będzie uważać na to co się robi. Jest to dyscyplina która jest przydatna w różnego rodzaju walkach. Charakterystyka dyscypliny: BJJ obejmuje walkę w stójce, zwarciu i parterze.

Podstawowe dwie formuły walki w BJJ to:

• walka w gi (kimonie),
• walka bez gi (Submission wrestling)

Brazylijskie jiu-jitsu koncentruje się na walce z jednym przeciwnikiem. Celem walki jest przejęcie kontroli nad przeciwnikiem poprzez zadawanie mu kontrolowanego bólu(dźwignie) bądź pod groźbą utraty przytomności- z bólu lub od duszenia. Walka w brazylijskim jiu-jitsu odbywa się głównie w parterze. Taktyka polega na sprowadzeniu przeciwnika do parteru, unieruchomieniu go i wykonaniu
techniki kończącej- dźwigni bądź duszenia, zmuszającej przeciwnika do poddania się bądź pozbawiającej go przytomności. Zawodnicy brazylijskiego jiu-jitsu walczą w zwarciu, co dodatkowo utrudnia ich przeciwnikom wykonywanie uderzeń.

Brazylijskie jiu-jitsu opiera się na chwytach. Dominują w tej dyscyplinie dźwignie, duszenia oraz inne techniki unieruchamiania przeciwnika. Uderzeń się nie stosuje. Ćwiczą je jednak zawodnicy przygotowujący się do turniejów mieszanych sztuk walki. Stosuje się też rzuty mające na celu sprowadzenie przeciwnika do parteru. Chwyty w parterze często wykonuje się nogami poprzez zahaczenie lub objęcie części ciała przeciwnika. Jednym z elementów charakterystycznych dla brazylijskiego jiu-jitsu jest tzw. garda. Garda polega
na objęciu nogami przeciwnika stojącego lub klęczącego przez zawodnika leżącego. Stosuje się też tzw. dosiad, który polega na siedzeniu okrakiem na leżącym przeciwniku.

Ponieważ brazylijskie jiu-jitsu opiera się na chwytach, koncentruje się na walce z jednym nieuzbrojonym przeciwnikiem. Przydaje się, gdy zachodzi potrzeba unieruchomienia przeciwnika i pokonania go bez wyrządzenia mu poważnego uszczerbku na zdrowiu (duszenia, dźwignie). Brazylijskie jiu-jitsu cały czas się rozwija i dostosowuje do realiów dzisiejszych zagrożeń. System opracowany przez Graciech powstał również z myślą o samoobronie. Nie ogranicza się jedynie do chwytów i dźwigni w parterze, ale również przygotowuje do obrony przeciwko uderzeniom ostrym narzędziem (walory tego systemu doceniła policja http://www.gracieacademy.com/graple_police.html i wojsko http://www.gracieacademy.com/gracie_combatives.html). Jednakże zawodnicy ćwiczący pod kątem rywalizacji sportowej nie ćwiczą pewnych technik, które, choć brutalne (np. kopnięcie w krocze, cios w oczy, ciosy kantem dłoni), najdują zastosowanie w samoobronie. Nie trenują też walki z wieloma przeciwnikami.

Brazylijskie jiu-jitsu wykształciło własną tradycję. Tradycję japońską się odrzuca, istnieją natomiast elementy charakterystyczne dla kultury Brazylii: naszywki z symbolami narodowymi Brazylii, używanie tatuaży będących wyrazem specyficznej religijności Brazylijczyków. Często nie ćwiczy się w tradycyjnym stroju do jiu-jitsu (tzw. gi), a w spodenkach i w koszulce. Nie ma znanej ze stylów tradycyjnych pracy nad doskonaleniem jednej techniki oraz rozwojem duchowym (ćwiczenia koncentracji etc.).

Historia: Jednym z uczniów Jigoro Kano, sławnego mistrza Judo był Maeda Mitsuyo, znany także jako Count of Combat.

W roku 1914 Maeda Mitsuyo, posiadacz stopnia 5 dan w judo, który wcześniej startował w profesjonalnych turniejach zapaśniczych w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, na Kubie, w Panamie i Meksyku, osiedlił się w Brazylii. Około roku 1919 Maeda uczył 17-letniego Brazylijczyka Carlosa Gracie mieszanki judo Kodokan i amerykańskiej walki catch-as-catch-can.

Maeda określał sztukę, której nauczał, “jiu-jitsu” i to określenie zostało w nazwie nowo powstałego stylu. Mitsuyo został wykluczony z Kodokanu przez Jigoro Kano za niezgodne z zasadami Judo, walki za pieniądze.

W roku 1924 Gracie otworzył komercyjną akademię sztuk walki, na początku w Belém a potem w Rio de Janeiro, a do jego uczniów należał młodszy brat Hélio, który od 1932 r. do połowy lat pięćdziesiątych był znanym brazylijskim zapaśnikiem zawodowym ( inni bracia Carlosa to: Osvaldo, Gastao Jr., Jorge). Synowie Hélio:Royce, Rorion i Rickson, kontynuowali pracę ojca i w latach dziewięćdziesiątych opracowali znane na całym świecie Gracie Jiu-Jitsu. Natomiast w tym samym czasie siostrzeńcy Carlosa Gracie wprowadzili w Stanach Zjednoczonych pokrewny stylzwany Machado Jiu-Jitsu.

Techniki brazylijskiego jiu-jitsu są często wykorzystywane w bojowych systemach walki wręcz (combat) oraz w systemach samoobrony. Jednakże większość z tych systemów różni się koncepcją walki od brazylijskiego jiu-jitsu, przejmując od tego stylu jedynie walkę w parterze, dlatego nie uważa się ich za bojowe czy samoobronne wersje brazylijskiego jiu-jitsu.

Brazylijskie ju-jitsu zawdzięcza swą obecną popularność kilku czynnikom. Przede wszystkim, ważną rolę odegrała skuteczność zawodników tej dyscypliny w turniejach MMA. Ponadto brazylijskie ju-jitsu nie kultywuje wschodniej tradycji ani ceremoniału, przyciągając tym samym osoby, które nie są nimi zainteresowane. Techniki brazylijskiego ju-jitsu stwarzają złudzenie prostych. Także przeznaczenie na walkę dużej części treningu znajduje uznanie u młodzieży, która może się wykazać w bezpośredniej rywalizacji.

Brazylijskie jiu jitsu w walkach MMA: BJJ stanowi podstawę wyszkolenia wielu zawodników w walkach MMA (m.in. PRIDE FC, UFC) i Vale Tudo. Np. Paweł Nastula uzupełnił swoje wyszkolenie boksem i brazylijskim jiu-jitsu. Mirko “Crocop” Filipovic (kick-boxing) także regularnie trenuje brazylijskie jiu-jitsu i zapasy. Jest to tak zwany trening przekrojowy (ang. cross training).Brazylijskie jiu-jitsu stanowi jeden ze składników takiego treningu.

K-1

Jedna z formuł rywalizacji w sztukach walki. Dopuszczalne techniki walki zostały zaczerpnięte z boksu tajskiego, karate, kickboxingu i tradycyjnego boksu, lecz w K-1 nie ma ciosów łokciami, ograniczeń wagowych ani walki w parterze.

Formuła K-1 powstała na początku lat 80. XX wieku w Japonii. Poczatkowo skupiała jedynie zawodników z boksu tajskiego, kickboxingu, boksu oraz karate. Dziś biorą w niej udział przedstawiciele wielu różnych dyscyplin sportu od karate, aż po football amerykański. Obecnie zawody K-1 na świecie mają ogromną rangę.

Historia K-1:

c 1980 – Kazuyoshi Ishii zakłada Szkołę Seidokan Karate w Osace, z licznymi dojo i uniwersyteckimi klubami karate na terenie Kansai.
1982 – Pierwszy turniej wszystkich japońskich szkół karate zostaje zorganizowany w Osace, przez Ishii i Seido Kaikan, nową rządzącą instytucję Seidokan Karate. Zawodu typu “full-contact” wypełniają salę gimnastyczną Furitsu i są nadawane przez lokalną telewizje.
1983 – Zawodnicy Seido Kaikan stają naprzeciwko grupie ekspertów kung-fu w obiekcie “Queen Elizabeth Stadium” w Kansai i wygrywają turniej. W międzyczasie, Ishii staje się pierwszym przewodniczącym nowej organizacji “All Japan Budo Promotion Association”, powstałej z grup karate z rejonu Kansai i grup kenpo.
1985 – Seido Kaikan otwiera siedzibę w Stanach Zjednoczonych a jego dyrektorem staje się Tom Edwards.
1988 – Dwóch studentów Ishiiego, Toshiyuki Yanagisawa i Masaaki Satake, klasują się na pozycji 1. i 2. w Turnieju Karate (”Karate Real Champion Tournament”), przynosząc w ten sposób dla Seido Kaikan Isiiego respekt w środowisku sztuk walk.
1991 – Podążając za serią sukcesów w turniejach walk, Seido Kaikan przybywa do Tokyo na turniej, stawiając czoła sekcji Oyama Karate z USA. Podczas tego widowiska Satake wygrywa z legendarnym Willie Williamsem.
1992 – Dochodzi do pierwszego turnieju z rękawicami w Japonii (”Karate Japan Open”). Najlepszym zawodnikiem tego wydarzenia staje się Satake.
1993 – Wykorzystując podobieństwo w sposobie walki pomiędzy karate a kick-boxingem, Ishii organizuje pierwszą Formułę K1 (”K-1 Grand Prix”) w arenie Yoyogi Dai-Ichi w Tokio. Turniej ten przeprowadzony zostaje w regulaminowym bokserskim ringu, zgodnie z dostosowanymi do tej formuły regułami K-1. Dziesięcio-tysięczny tłum ogląda jak Branko Cikatić wygrywa pierwszy turniej K-1. W tym samym roku zostają zorganizowane jeszcze dwa turnieje tego typu, które wygrywają Satake i Ernesto Hoost.
1994 – Peter Aerts wygrywa drugą edycję K-1. Pokazuje wyższość nad nowym zawodnikiem Andym Hugiem, który przegrywa swoją pierwszą walkę. W październiku, Hug wygrywa “rewanż” w arenie w Yohohamie i zyskuje uznanie jako jedna z gwiazd formuły K-1.

K-1 World Grand Prix:

K-1 World GP jest coroczną imprezą odbywającą się nieprzerwanie od 1993 roku. Do finału kwalifikuje się 8 zawodników wyłanianych w następujący sposób:

• zwycięzca GP Azji – K1 World GP w Seulu
• zwycięzca GP USA – K-1 “Battle At The Bellagio IV” w Las Vegas
• zwycięzca GP Europy – K-1 World GP w Paryżu
• zwycięzca GP Japonii – K-1 World GP w Hiroszimie
• zwycięzca zawodów interkontynentalnych – K-1 World GP na Hawajach
• zwycięzca GP USA – K-1 “Mayhem At The Mirage” w Las Vegas
• 2 zawodników wybranych i zaproszonych zostaje przez organizację K-1
• 8 finalistów z poprzedniego roku.

Powyższa “szesnastka” zapraszana jest na turniej eliminacyjny K-1 World GP w Osace w Japonii. Zawodnicy dobierają się w pary i 8 zwycięzców uzyskuje prawo udziału w K-1 World GP w Tokio.

Finał K-1 World GP odbywa się w systemie pucharowym, czyli 8 zawodników tworzy 4 pary ćwierćfinałowe. W półfinale startują 2 zwycięskie pary. Do finału przechodzi 2 najlepszych zawodników z “drabinki”. W ten sposób na zawodach finałowych zawodnicy muszą stoczyć 3 walki, aby zdobyć mistrzostwo. Zawodnicy sami wybierają swoje miejsce w “drabince” w zależności od wylosowanego numerku od 1 do 8. W zależności od szczęścia daje im to możliwości wyboru zawodnika, z którym odbędą pierwszą walkę oraz miejsca w “drabince” (czyli np. ze zwycięzcą jakiego pojedynku będą walczyć w półfinale oraz kiedy odbędzie się ich pierwsza walka – im wcześniej tym więcej czasu na odpoczynek przed ćwierćfinałem).

Każda walka ma standardowo 3 rundy trwające po 3-minutowy. Oczywiście może się zakończyć przed czasem (przez nokaut), co ma bardzo duże znaczenie dla zawodników mających przed sobą wizję 3 walk (oszczędność sił). W przypadku braku wyraźnego rozstrzygnięcia walki w 3 rundach sędziowie mają prawo wezwać zawodników do rundy dodatkowej. Jeśli i ona nie wyłoni zwycięzcy ogłaszana jest kolejna runda dodatkowa, po której sądziowie muszą już ogłosić werdykt. W finale K-1 World GP 2004 Remy Bonjasky walczył z Musashim 5 rund, zanim sędziowie przyznali mu zwycięstwo.

Do udziału w finale wybieranych jest również 2 zawodników rezerwowych, z których w walce wyłaniany jest jeden. Zawodnik ten stanowi rezerwę na wypadek kontuzji, któregoś z podstawowych finalistów. Np. gdyby zwycięzca półfinału nabawił się kontuzji, która uniemożliwia mu start w finale, to zawodnik rezerwowy dostaje “dziką kartę” startu w walce finałowej.

MUAY THAI

Przyjmuje się, że muay thai wywodzi się z Tajlandii, jednakże brak jest historycznych źródeł potwierdzających jednoznacznie i ostatecznie to założenie. Pomimo tego, iż większość krajów z tamtego regionu przypisuje sobie wynalezienie tej sztuki walki, to nie ulega wątpliwości, że to właśnie w Tajlandii rozwinął on się najbardziej stając się bez mała sportem narodowym. Początek rozwoju starożytnego muay thai (tzw. muay boran), jako wyodrębnionego i posiadającego cechy charakterystyczne stylu walki wręcz, datuje się według źródeł archeologicznych na początek XIII wieku (era Sukhothai). Czterej wojownicy Jatubaht, którzy ochraniali królewskiego słonia po stracie broni musieli używać Muay thai. U swoich źródeł był silnie zrytualizowanym i przesyconym elementami religijnymi, stylem obejmującym taniec przed walką (waikhru) oraz rytualne metody treningowe. W miarę szerszej jego adaptacji na potrzeby tajlandzkiej armii, włączono do niego elementy walki bronią (krabi-krabong) oraz za pomocą owijaczy na ręce zwanych „kaad chuek”, które w celu zadawania większych obrażeń były specjalnie utwardzane i nabijane kamiennym żwirem (wg niektórych źródeł także szkłem i innymi podobnymi materiałami). Na rozwój muay boran wpłynęło też silnie chińskie Wushu, z którym Tajowie zetknęli się w na początku drugiej połowy XVIII wieku, a z którego zaczerpnięto rozmaite techniki uderzeń zadawanych z wyskoku.

W roku 1887 na mocy dekretu królewskiego otwarto wydziały wychowania fizycznego na nowych akademiach wojskowych zachodniego typu i w kolegiach nauczycielskich. Wśród obowiązkowych zajęć był boks tajski, praktykowany dwa razy w tygodniu przez półtorej godziny. Większość młodych bokserów jednakże pochodziła z klasy pracującej i trenowała w swoich wioskach i pobliskich świątyniach. Instruktorzy, zarówno z wiosek, jak i ze świątyń, byli z reguły bokserami, którzy zakończyli karierę sportową. Przed głównymi imprezami obiecujący zawodnicy trenowali codziennie, a w celu zachęcenia ich otrzymywali stypendia treningowe od lokalnych przedstawicieli rządu i możnowładców.

Do końca XIX wieku wykształciły się w miarę jednolite ringowe reguły muay thai przy użyciu owijaczy (w formule zwanej „muay kaad chuek” ). W 1921 walki w boksie tajskim zaczęły odbywać się na wzniesionych platformach otoczonych linami. Powód był taki, że platforma i liny zapobiegały przed wdarciem się kibiców na ring. A w roku 1929 właściciel stadionu Suan Sanuk wprowadził ring dla tajskich bokserów z trzema linami i narożnikami, głównie dlatego, że miał nadzieję na organizowanie międzynarodowych walk bokserskich.

Ze względu na wysoką urazowość walk, od połowy lat 20. XX wieku zaczęto wycofywać z ringu owijacze „kaad chuek” oraz wyłączać stosowanie bardziej destrukcyjnych technik, takich jak kopnięcia w krocze, dźwignie, rzuty czy uderzenia głową. Najprawdopodobniej bezpośrednią przyczyną tych zmian była śmierć zawodnika na ringu stadionu Lak Muang w Bangkoku. Na początku lat 30. XX wieku zawodnicy boksu tajskiego zaczęli używać metalowych ochraniaczy na krocze i skórzanych rękawic bokserskich. Stosowanie rękawic bokserskich stało się przy okazji przyczyną rozbudowania technik muay thai o elementy zachodnioeuropejskiego boksu. Przyjęto zmodyfikowane przepisy bokserskie markiza Queensberry i w ślad za tym profesjonalne walki Tajów wyznaczono na 5 rund po 3 minuty każda. Stopniowo wprowadzono podział zawodników na kategorie wagowe. Wszystko to uczyniło z muay thai popularny na całym świecie sport walki.

Niemniej jednak, wiele z tradycji przetrwało. Na przykład, zawodnicy nadal wykonywali tradycyjny taniec przed walką (waikhru), początkowo, by przedstawić region, z którego pochodzą, a dziś ze względu na zwyczaje. Wykonywali swoje modły do bogów i odmawiali walki, jeżeli nie towarzyszyły im synkopowane rytmy tajskiej muzyki ludowej. Zespół muzyczny składał się z samych mężczyzn (aby uniknąć osłabienia sił zawodników): flecisty, dwóch bębnistów i cymbalisty. Flecista kierował perkusistami i zmieniał swe tony w zależności od tempa walki i emocji przejawianych przez tłum.

Około roku 1935 ośrodki, w których rozgrywano walki, zaczęły przeznaczać część zysków na pomoc tajlandzkim instytucjom dobroczynnym i armii Tajlandii. Taka praktyka stosowana jest do czasów obecnych.

Muay thai obecnie

Dzisiejsze muay thai jest ringowym sportem walki. Jest to styl rozgrywany w stójce (zawodnik leżący na deskach nie uczestniczy w walce). Formułą walki jest wyłącznie full-contact, gdzie ciosy zadaje się z pełną siłą. Istnieją także szkoły uczące tradycyjnych technik muay boran („dawny (starożytny) boks”). W Polsce boks tajski uprawia się od początku lat 90. XX wieku. Obecnie mamy dwie konkurujące organizacje zajmujące się tym sportem. Polskie Zrzeszenie Muay Thai (PZMT) – przedstawiciela amatorskiej federacji IFMA i zawodowej WMC oraz Polską Komisję Muay Thai działającą pod egidą Polskiego Związku Kickboxingu – przedstawiciela amatorskiej organizacji WMF i profesjonalnych WPMF i WMA.

Charakterystyka techniczna

Cechami wyróżniającymi boks tajski na tle innych popularnych stylów jest szerokie użycie uderzeń łokciami i kolanami (w formule amatorskiej na łokcie, kolana i korpus są zakładane ochraniacze, w walkach zawodowych są one nieosłonięte). Tego rodzaju uderzenia niejednokrotnie skutkują szybkimi nokautami.

W boksie tajskim kładzie się również szczególny nacisk na używanie niskich kopnięć okrężnych. Podstawą stylu jest niskie kopnięcie w udo (z angielskiego zwane low kick). Posiada ono dużo wariantów – m.in. jako kopnięcie opadające z góry w dół. Wykonywane jest z mocnym dokręceniem ciała, a nawet obrocie zawodnika po nietrafieniu celu. Powierzchnią kopiącą jest w nim goleń, rzadziej stopa.

Boks tajski przywiązuje dużą wagę do klinczu, czyli walki w zwarciu. Jest to łatwo rozpoznawalny element boksu tajskiego. Pozycja walki jest głównie frontalna, ręce trzyma się szerzej niż w bokserskiej gardzie, dzięki czemu trudniej złapać w klincz. Dozwolone są przechwyty kopnięć, obalenia i podcięcia, natomiast zabronione rzuty, jakie się stosuje w judo. Słabością boksu tajskiego jest brak walki parterowej, duszeń i dźwigni.

Początkowo ciosy bokserskie były słabością muay thai, gdyż kładziono większy nacisk na techniki nożne. Obecnie są szeroko spotykane. Co więcej, mistrzowie muay thai niekiedy zostają mistrzami świata w boksie zawodowym.

Ubiór i stopnie szkoleniowe

Strój treningowy składa się z krótkich spodenek z napisem po tajsku oraz koszulki bez rękawków. W walkach zawodowych zawodnicy mają obnażony tułów. Waga rękawic wynosi 10 lub 12 uncji (czyli od 283,5 g do 340 g) w zależności od kategorii wagowej.

W boksie tajskim z reguły nie nadaje się stopni szkoleniowych. Uznanie zdobywa się poprzez liczbę wygranych walk. Niektóre organizacje, np. United States Muay Thai Association, nadają jednak stopnie.

Walki amatorskie w boksie tajskim

Regulaminy zawodów amatorskich obu federacji zajmujących się w Polsce muay thai: Polskiego Zrzeszenia Muay Thai i Polskiego Związku Kickboxingu są przemyślane, by zapewnić mniejszą urazowość niż w walkach zawodowych muay thai. W celu zapobieżenia kontuzjom zastosowano sprzęt ochronny, zarówno osłabiający cios ręką, łokciem lub nogą (ochraniacze łokci, goleni, rękawice), jak i chroniący ciało (kask na głowę, ochraniacz tułowia, ochraniacz krocza). Punktuje się uderzenie kolanem, uderzenie pięścią, kopnięcie, uderzenie łokciem bez faulu. Wymierzone 3 dobre ciosy przynoszą atakującemu punkt, jeżeli używa on siły ciała i nie wykracza poza styl. W przypadku równej liczby punktów ocenia się styl walki.

Walkę można więc zwyciężyć przez nokaut, na punkty, przez wycofanie przeciwnika wskutek kontuzji, przez trzykrotne wyliczenie przeciwnika, niezdolność przeciwnika do obrony, poddanie przeciwnika, jego spóźnienie się lub jego dyskwalifikację. Walka może się też zakończyć remisem lub brakiem decyzji. Sędzia ma prawo ukarać walczącego ostrzeżeniem za łamanie przepisów lub niesportowe zachowanie.

Przed pierwszą rundą każdy bokser musi wykonać taniec rytualny „wai khru” zgodnie z tradycjami muay thai. Przed i po walce obaj zawodnicy powinni uścisnąć nawzajem dłonie. Komenda „chok” rozpoczyna walkę. Zawodnicy walczą na ringu wielkości 6,1 na 6,1 m (lub 7,3 na 7,3 m) ogrodzonym 4 linami. Walkę sędziuje sędzia ringowy a pomaga mu w tym 5 wykwalifikowanych sędziów punktowych, 3 sędziów jury i 1 przewodniczący komisji sędziowskiej. W mniejszych turniejach liczba sędziów punktowych może być zredukowana do 3. Trenerzy czy sekundanci mają swe miejsca w pobliżu ringu, a podczas przerwy na ring może wyjść tylko jeden sekundant każdego zawodnika.

Walki trwają zwykle po 4 rundy po 2 minuty, a przerwy między rundami – minutę. Turnieje rozgrywa się w 14 kategoriach wagowych: do 45 kg, 45-48, 48-51, 51-54, 54-57, 57-60, 60-63,5, 63,5-67, 67-71, 71-75, 75-81, 81-86, 86-91 i powyżej 91 kg. W turniejach międzynarodowych mogą brać udział zawodnicy w wieku 17-37 lat, zaś w turniejach młodzieżowych 15-18 lat.

Regulaminy szczegółowe specyfikują faule. Po trzech ostrzeżeniach odejmujących punkt bokser ma być zdyskwalifikowany.

JUDO

Twórcą judo jest Japończyk, dr Jigoro Kano (1860–1938). Kano urodził się w bogatej rodzinie w mieście Mikage. Jego dziadek prowadził własną wytwórnię sake. Jednak ojciec Jigoro – Kano Jirosaku Kireshiba – ze względu na to, że nie był najstarszym synem, nie przejął rodzinnego interesu. Zamiast tego został kapłanem shinto i jednocześnie urzędnikiem, przez co miał wystarczające wpływy, aby umieścić swojego syna na Uniwersytecie Tokijskim w 1877. Był bardzo dobrym studentem. W 1882 uzyskał tytuł profesora nauk politycznych i ekonomii.

Kano, jako młodzieniec, nie był silny ani duży (w wieku 20 lat ważył nie więcej niż 45 kg), przez co często mu dokuczano. Za namową przyjaciela rodziny Nakai Bansei’a (członek gwardii szoguna) zaczął trenować ju-jitsu. Jednak napotkał trudności ze znalezieniem odpowiedniego nauczyciela. Po znalezieniu odpowiedniej dla siebie szkoły – Tenjin Shin’yo–ryu- – Jigoro rozpoczął systematyczny trening, a w wieku 21 lat zdobył tytuł „shihan” (mistrz) i stał się asystentem instruktora, który jednak niedługo potem zachorował i zmarł. Kano znalazł inną szkołę – Kito Ryu, w której większy nacisk kładziono na walkę niż na układy formalne kata.

W międzyczasie Kano zaczął opracowywać własne techniki i udoskonalać te już mu znane. Opracował takie techniki jak: Kata Guruma czy Uki Goshi. W wieku 22 lat zaczął prowadzić własną szkołę walki w świątyni buddyjskiej w Kamakurze. Dwa lata później szkoła ta zostanie przeniesiona, nazwana Kodokan i stanie się pierwszą, a zarazem największą szkołą judo na świecie. Z początku styl ten był znany jako Kano Jiu-Jitsu bądź Kano Jiu-Do. Wśród pierwszych uczniów mistrza najbardziej znani są: Yoshitsugu (Yoshiaki) Yamashita – przyszły trener prezydenta Theodore’a Roosevelta, Tsunejiro Tomita – autor powieści judo „Sugata Sanshiro” oraz Sakujiro Yokoyama – znany w swoich czasach jako „Diabeł Yokohamy”. Drugim dojo w Japoni stał się dom Yajiro Shinagawy, oddany do dyspozycji Kano w trakcie jego nieobecności w Japonii. Dojo to posiadało 40 mat do treningu. Jednak do 1889 roku ilość adeptów judo nie przekraczała nadal 100. W trakcie treningów Jigoro zasłynął jako bardzo wymagający trener. Preferował on techniki tachi-waza (stojąc) od ne-waza (parter) aczkolwiek jego uczniowie i asystenci trenowali również bardzo intensywnie ne-waza aby być w stanie pokonać rywali z ju-jitsu. Jigoro od 1885 (mając 25 lat) sprawował funkcję dyrektora elitarnej szkoły Gakushuin, kładąc podstawy nowoczesnej edukacji w Japonii. Równolegle, aż do roku 1894 osobiście zarządzał sprawami szkoły judo, kiedy to założył Radę Kodokanu. W 1891 Jigoro żeni się z Sumako, najstarszą córką Seisei Takezoe – ambasadora w Korei. Mieli dziewięcioro dzieci – sześć córek i trzech synów, w tym Risei, który stanie się głową Kodokanu oraz Japońskiej Federacji Judo.

We wrześniu 1889 roku Jigoro Kano wyjechał na wielkie tournée po Europie w celu propagowania judo. W 1909 Kano stał się aktywnym członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, a w 1912 pojechał jako gość na olimpiadę w Sztokholmie – pierwszą w której uczestniczyła Japonia. Brał też udział w każdej następnej aż do olimpiady w Berlinie w 1936 roku.

Przed wybuchem I Wojny Światowej dojo judo zostały założone w USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Kanadzie, Indiach, a także w Rosji, Chinach i Korei. W 1911 roku Rosjanin Oshichenikow odwiedził Kodokan i spędził tam 6 miesięcy trenując, uzyskując stopień nidan. Do Rosji wrócił 1917 i zaczął uczyć judo rosyjskie wojsko oraz tajną policję. Stał się również współzałożycielem rosyjskiego sportu – Sambo – którego techniki opierają się w dużej mierze na judo. Ze względu iż do Kodokanu uczęszczało dużo osób z zagranicy- głównie żeglarzy i zamorskich kupców, zostało napisanych dużo książek i artykułów w różnych językach.

W 1935 Kano dostał nagrodę Asahi za wybitny wkład w rozwój sztuki, nauki i sportu. W 1940 roku wyjechał na spotkanie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Kairze i udaje mu się wypromować Tokio jako miejsce na następną olimpiadę. W jej trakcie pierwszy raz miało zostać pokazane judo ale jeszcze nie jak sport olimpijski. W drodze powrotnej z tego spotkania, 4 maja 1938 roku, Kano umarł na zapalenie płuc na pokładzie statku Hikawa Maru. Miał 78 lat.

Do 1952 roku judo trenowało ponad 6 milionów ludzi w ponad 30 krajach na całym świecie.

W 1964 roku Judo stało się dyscypliną olimpijską dla mężczyzn. Pod naciskiem amerykańskich kobiet, od 1988 judo stało się też sportem olimpijskim dla nich. Sport ten stał się jednym z najpopularniejszych sportów walki na świecie.

Stopnie

W judo są stopnie uczniowskie – Kyu i mistrzowskie – Dan. Wcześniej nie istniały stopnie Kyu w żadnej sztuce walki. Jednak szybko ten system się rozpowszechnił i został przejęty np. w karate.

Tradycyjnie judoką nazywano osobę posiadającą stopień 4 kyu lub wyższy. Pozostałe osoby nazywano kenkyu-sei. Obecnie jednak tytułem judoki nazywa się każdego kto trenuje ten sport. Analogicznie nazwa sensei była przypisana osobom o stopniu mistrzowskim 4 dan lub wyżej.

Stopniom Kyu odpowiadają poszczególne kolory pasa:

* 6 Kyu – biały pas (rokyu)
* 5 Kyu – żółty pas (gokyu)
* 4 Kyu – pomarańczowy pas (yonkyu)
* 3 Kyu – zielony pas (sankyu)
* 2 Kyu – niebieski pas (nikyu)
* 1 Kyu – brązowy pas (ikkyu)
* 1 dan, shodan – pas czarny
* 2 dan, nidan – pas czarny
* 3 dan, sandan – pas czarny
* 4 dan, yodan – pas czarny
* 5 dan, godan – pas czarny
* 6 dan, rokudan – biało-czerwony lub czarny
* 7 dan, shichidan – biało-czerwony lub czarny
* 8 dan, hachidan – biało-czerwony lub czarny
* 9 dan, kyudan – czerwony lub czarny
* 10 dan, judan – czerwony lub czarny

Stopniom Dan odpowiada czarny pas. Jednak od 6 Dan można nosić pas biało-czerwony, a od 9 czerwony.

Awans na wyższy stopień odbywa się po zdanym egzaminie. Najpierw zdaje się na biały pas, a następnie na kolejne. Egzamin sprawdza czy judoka opanował techniki wymagane na stopień. Przy egzaminach na stopnie powyżej 3 Kyu pod uwagę mogą być brane również wyniki sportowe. Stopnie od 7 dana mają charakter honorowy. Stopnie 7 i 8 dan są przyznawane przez kontynentalne federacje (np. Europejska Federacja Judo – EJF) na wniosek krajowych związków, natomiast stopnie 9 i 10 przyznaje Międzynarodowa Federacja Judo (IJF) na wniosek federacji kontynentalnych. Na przykład do tej pory zaszczytu przyznania 10 stopnia dan dostąpiło tylko dwóch europejczyków, byli to: Charles Palmer i Anton Geesink.

Strój

Judoka (adept judo) nosi strój zwany judoga. Składa się on z: spodni (zubon), twardej góry stroju (keikoga) i pasa (obi). Wcześniej nie było takiego stroju w żadnej sztuce walki. Krój ten został opracowany w Kodokanie, a następnie przejęty przez inne szkoły sztuk walki. Judoga może być biała lub niebieska, dla rozróżnienia zawodników. Pierwszy wyczytany do walki zawodnik wchodzi na tatami z prawej strony sędziego ubrany na niebiesko. W Japonii nadal walczy się tradycyjnie co oznacza że obaj zawodnicy posiadają biały strój, a jeden z nich przewiązuje się czerwoną opaską, co nawiązuje do kolorów flagi Japonii.

Judoga jest zrobiona z bawełny, gruba i bardzo wytrzymała aby duże siły działające na nią w trakcie rzutów i duszeń nie rozerwały jej. Nie ogranicza ona przy tym w żaden sposób ruchów. Ogólnie można stroje do judo podzielić na dwie kategorie: pojedynczo i podwójnie tkane. Pojedynczo tkane (ang. single-weave) są lżejsze i cieńsze, a ich gramaturo zawiera się w zakresie 300–550 g/m^(2). Są one mniej wytrzymałe lecz mniej grzeją. Stroje podwójnie tkane mają gramaturę w zakresie 650–1050 g/m^(2). Mają one tą cechę że trudniej za nie chwycić, co jest oczywistą zaletą na zawodach. Wymiary stroju są ściśle sprecyzowane, np nogawka nie może kończyć się wyżej niż 5 cm nad kostką. Za niespełnienie tych wymogów zawodnika może czekać dyskwalifikacja z całych zawodów.

Techniki

Technikę judo podzielić można na dwie zasadnicze grupy: rzuty (nage-waza) i chwyty (katame-waza).

1. NAGE-WAZA – technika rzutów, stosowana wówczas, gdy przeciwnik traci równowagę, lub jest z niej wytrącony. Rzut wykonywany jest przeważnie przez zastawienie drogi (po której dąży przeciwnik aby uzyskać równowagę) nogą, biodrami, stopą itd. tak, aby przez dalsze wychylenie rękami doprowadzić go do upadku na plecy. W grupie tej występują również kontrataki oraz połączenia dwu lub więcej pojedynczych rzutów – tzw. kombinacje. Przejścia do drugiej dużej grupy elementów techniki – sprowadzenia do walki w parterze (hikomi-no-kata) – to specyficzny, odrębny dział techniki.
2. KATAME-WAZA – dosłownie: technika obezwładnień – dzieli się na trzy podgrupy: trzymania, dźwignie i duszenia. Trzymania – polegają na utrzymaniu przeciwnika na plecach na macie, tak aby można było całkowicie kontrolować jego ruchy. Za utrzymanie przeciwnika w ten sposób przez 25 sekund otrzymuje się punkt (ippon) i wygrywa walkę. Dźwignie – w walce sportowej dozwolone jest stosowanie dźwigni (tj. wyłamywania i wykręcania) jedynie na staw łokciowy. Doprowadzenie do sytuacji, która w samoobronie pozwoliłaby na unieszkodliwienie przeciwnika, daje wygraną w walce sportowej. Duszenia – tj. nacisk krawędzią przedramienia lub kołnierzem judogi na krtań lub tętnicę szyjną.

W każdej z tych grup, podobnie jak przy rzutach, występują również obrony i kontrataki oraz kombinacje różnych elementów. Wszystkie te elementy zostały dla celów szkoleniowych usystematyzowane przy uwzględnieniu dwóch generalnych założeń: – ich znaczenia praktycznego tj. skuteczności i częstości występowania w zawodach, – możliwości właściwego, technicznego opanowania przez ćwiczących.

Techniki judo można podzielić następująco:

* Rzuty – Nage Waza

techniki unieruchomień Katame Waza:

* Trzymania – Osaekomi Waza przykład: Hon-kesa-gatame
* Duszenia – Shime Waza
* Dźwignie – Kansetsu Waza

oraz bardzo rzadko nauczane: atak na wrażliwe miejsca ciała ludzkiego Atemi Waza

Rzuty dzielimy ze względu na to która część ciała jest odpowiedzialna za rzut:

* Rzuty ręczne – Te Waza przykład: Morote Seoi-Nage
* Rzuty biodrowe – Koshi Waza przykład: Harai-Goshi
* Techniki nożne – Ashi Waza przykład: O-Soto-Gari
* Rzuty poświęcenia gdzie my sami upadamy pociągając za sobą uke – Yoku Sutemi Waza przykład: yoko-otoshi
* Rzuty poświęcenia gdzie my sami upadamy na plecy – Ma Sutemi Waza przykład: Tomoe-Nage

W judo dźwignie zakłada się tylko i wyłącznie na staw łokciowy.

Duszenia w judo są bardzo skuteczne i mogą doprowadzić do utraty przytomności podczas walki. Techniki tego rodzaju odcinają dopływ powietrza do płuc lub dopływ krwi do mózgu poprzez nacisk na tętnicę szyjną. Duszenia można wykonywać rękoma lub kołnierzem przeciwnika. Dopuszcza się również duszenia nogami ale z pewnymi ograniczeniami ponieważ nogi są wielokrotnie silniejsze od rąk.

Trening

Trening judo opiera się na trenowaniu padów, rzutów, dźwigni i duszeń oraz na randori (sparringu). Walki treningowe, prowadzone w parterze (ne-waza) albo stójce (tachi-waza), nazywają się randori. Walki na zawodach nazywa się shiai. Trening judo charakteryzuje się, zresztą jak większość japońskich sztuk walki, ceremonialnością. Trening zaczyna i kończy ceremonialny ukłon zwany rei. W ramach treningu trenuje się również układy kata – są to z góry zaaranżowane ataki i odpowiedzi na nie. Służą one do demonstrowania technik, dopracowania ruchów, a także do zachowania pewnych technik których już się nie stosuje w walkach sportowych.

Walki odbywają się na tatami (matach) w sali nazywanej dojo. Maty są miękkie aby złagodzić upadek ćwiczącego i nie narazić go na poważniejsze uszkodzenia ciała.

Trening judo rozwija siłę oraz wyrabia formę i zmysł równowagi. Uczy strategi walki oraz walki w bezpośrednim kontakcie z stawiającym opór przeciwnikiem.

Zasady judo

Walki odbywają się w kategoriach wagowych, różnych dla mężczyzn i dla kobiet. Walka trwa 5 minut (w przypadku juniorów – 4 minuty) i odbywa się na macie o wymiarach od 8 na 8 do 10 na 10 metrów. Zwycięża ten zawodnik który rzuci przeciwnika na plecy, utrzyma go leżącego na macie przez 25 sekund lub założy dźwignię bądź duszenie w sposób, który doprowadzi przeciwnika do poddania się (w każdym przypadku uzyskując ippon i kończąc walkę przed upływem regulaminowego czasu).

Możliwe jest uzyskanie tzw. „małych punktów”, które nie prowadzą do zakończenia walki przed czasem, lecz po jego upływie wskazują na zwycięzcę. Są to:

* yuko – 5 pkt,
* waza-ari – 7 pkt (uzyskanie dwóch punktów waza-ari jest równoznaczne z uzyskaniem ippon)
* ippon – 10 pkt (kończy walkę).

Przy czym każdy z punktów ma wyższą wagę niż dowolna ilość zdobytych punktów o mniejszej wartości (np. zawodnik, który w walce zdobył jedno waza-ari, wygrywa z zawodnikiem, który zdobył jakąkolwiek ilość punktów yuko). Na tablicy wyników często nie ma reprezentacji punktu „ippon”, gdyż otrzymanie tego punktu automatycznie kończy walkę. W przypadku gdy obydwoje zawodnicy otrzymają taką samą punktację odbywa się walka o tzw. „Złoty punkt”. Zawodnicy walczą aż któryś z nich jako pierwszy wykona punktowaną akcję, po czym walka kończy się.

Zawodnicy mogą również otrzymywać kary, które wymierzane są za m.in. unikanie walki, pasywność (brak próby wykonania akcji przez 30 sekund). Kara zwiększa punkty przeciwnika w sposób następujący: pierwsza shido (czyt. szido) daje żółtą kartkę, tylko ostrzeżenie bez straty punktu, druga kara shido dawniej chui (czyt. czui) – zamienia żółtą kartkę na yuko, trzecia kara shido dawniej keikoku (czyt. kejkoku) zamienia yuko na waza-ari. Czwarta kara hansokumake to dyskwalifikacja zawodnika.

W trakcie walki zabrania się:

* uderzania i kopania
* dotykania twarzy przeciwnika
* atakowania innych stawów niż łokciowy
* utrzymywania mocno defensywnej pozycji
* technik zwanych kawazu gake (kani basami) i kane sute
* noszenia jakichkolwiek metalowych elementów (np. biżuterii) – kara za to to dyskwalifikacja
* „fałszywych” ataków, np. upadanie na kolana bez wykonywania rzutu typu „seoi nage”
* ściąganie przeciwnika do parteru siłą (wieszanie się itp.)
* utrzymywanie innego chwytu za strój niż podstawowy przez więcej niż 3 do 5 sekund bez ataku
* trzymania za rękaw mając palce wewnątrz rękawa przeciwnika, tzw. „uchwyt pistoletowy”

W przypadku trzymania przeciwnika (osaekomi-waza) otrzymuje się punkty za czas trwania trzymania:

* 15 sekund = yuko
* 20 sekund = waza-ari
* 25 sekund = ippon

Kary dla zawodników (shido):

* 1 shido – ostrzeżenie
* 2 shido – yuko dla przeciwnika
* 3 shido – waza-ari dla przeciwnika
* 4 shido – ippon dla przeciwnika = hansoku-make (dyskwalifikacja ukaranego)

W przypadku gdy po upływie czasu żaden zawodnik nie uzyskał jednoznacznej przewagi odbywa się walka o „złoty punkt” – trwa ona 3 minuty.

Sędzia może przerwać walkę dając komendę „mate”. Kończy ją, natomiast komendą „soremate”. Zawodnik może się poddać klepiąc w matę bądź w dobrze widoczną swoją część ciała lub przeciwnika a także krzycząc słowo „maitta”. Sędzia nie przerywa walki dopóki którakolwiek z części ciała zawodnika znajduje się w strefie walki.

KRAV MAGA

Izraelski system samoobrony i walki wręcz opracowany w latach 30. XX wieku w Czechosłowacji, przez Imi Lichtenfelda. System bazuje na podstawowych odruchach obronnych człowieka. Posiada różne pchnięcia i uderzenia na okolice gardła, oczu, kopnięcia w strefę krocza oraz w nogi. System cały czas ewoluuje na drodze licznych badań i doświadczeń użytkowników, ale także przejmując z innych systemów obronnych bądź sztuk walki najbardziej skuteczne rozwiązania.

Historia krav maga

Twórcą systemu był Imi Lichtenfeld, znany też jako Imi Or-Sadeh (urodzony w roku 1910 w Budapeszcie). Lata młodości spędził w Bratysławie (obecnie stolica Słowacji). Jako sportowiec debiutował w klubie „Herkules”, założonym przez jego ojca. Uprawiał różne dyscypliny sportu: został mistrzem Słowacji w zapasach, boksie oraz gimnastyce, znał też jiu-jitsu (i podobno był znanym tancerzem). W latach 30. XX wieku stanął w obliczu realnego zagrożenia ze strony faszystowskich bojówek. Ze względu na swoje umiejętności stał się liderem młodych Żydów, którzy starali się przeciwstawić narastającej fali agresji. W czasach okupacji faszystowskiej zorganizował grupę samoobrony, która strzegła żydowskiej dzielnicy. Dzięki wielu walkom stoczonym z silnymi przeciwnikami, często uzbrojonymi w pałki i noże, zdobył doświadczenie umożliwiające po wielu latach na skonstruowanie własnej odmiany systemu walki wręcz. Oparł się na założeniu, że w walce z silniejszym, często lepiej wyszkolonym przeciwnikiem, głównym atutem jest skuteczność ataku.

W roku 1940, w obawie przed gestapo Imi Lichtenfeld uciekł do Palestyny.

Historia krav maga jest ściśle powiązana ze zmianami ustrojowymi Izraela i potrzebami izraelskich sił militarnych związanych z ochroną kraju w jednej z dwóch najbardziej zagrożonych stref na świecie. We wczesnych latach czterdziestych podziemne izraelskie organizacje wyzwoleńcze walczyły o niepodległość państwa Izrael. Do takich grup należała utworzona w 1919 roku organizacja Haganah (po hebrajsku „obrona”).

14 maja 1941 Brytyjczycy uformowali pierwszą jednostkę Izraelskich Sił Specjalnych znaną jako Palmach (lub Pal’mach, skrót od plugot machatz=”pluton uderzeniowy”). Jednostka ta ćwiczyła pod brytyjskim nadzorem i miała posiadać ok. 1000 bojowników, lecz Haganah przekroczyła to ograniczenie i wyćwiczyła ok. 3000 ludzi, aby uczynić z niej zalążek przyszłej armii Izraela. Trening komandosów z Palmach nosił nazwę kapap („walka wręcz”, skrót od krav panim l’panim=”walka twarz w twarz”). Kapap nie był jednolitym systemem, lecz programem szkolenia obejmującym rygorystyczne ćwiczenia fizyczne, strzelanie, posługiwanie się materiałami wybuchowymi, radiokomunikację, umiejętność przetrwania w trudnych warunkach, pierwszą pomoc i znajomość języków wroga. Trening walki wręcz był kombinacją zachodnich systemów walki, takich jak boks, zapasy, walka nożem i pałką nauczane w brytyjskiej armii. Nie było wówczas specjalnego określenia na samą walkę wręcz.

W 1942 Imi został rekrutowany przez Isaaca Sadeha, oficera dowodzącego Haganah, gdzie doskonalił swoje umiejętności samoobrony. Dwa lata później zaczął trenować i uczyć kapap jednostki specjalne Haganah, Palmach i Palyam. Japońskie jiu-jitsu i judo były pierwszymi wschodnimi sztukami walki wprowadzonymi do IDF przez instruktorów kapap: Moni Aizika i Imi Lichtenfelda. Podczas tego okresu posiadanie broni palnej przez cywilów było nielegalne i w związku z tym ukrywano ją przed Brytyjczykami.

W 1948, gdy powstało Państwo Izrael i został utworzony IDF (Israeli Defence Forces, w języku hebrajskim Tzava Haganah Le’Yisrael), Imi został Naczelnym Instruktorem Rozwoju Fizycznego i Walki Wręcz w czymś określanym narodową szkołą walk (IDF School of Combat Fitness). Służył w IDF-ie przez około 20 lat, podczas których rozwijał i szlifował swoje wyjątkowe metody samoobronny i walki wręcz. Jego zadaniem było nadzorowanie, by oddziały wojskowe IDF-u były perfekcyjnie wyszkolone w walce wręcz.

W IDF, siły specjalne miały monopol na trening sztuk walki i w latach 70. XX wieku kapap stał się znany jako lochama zehira („walka w małej skali”). Oprócz walki wręcz system obejmował rozmaite umiejętności bojowe. Jednakże, regularne siły Izraela, będącego w stanie wojny z sąsiedztwem arabskim lub innym z nieustępującymi atakami terrorystów, potrzebowały jakiegoś systemu walki wręcz. Dlatego też znani instruktorzy sił specjalnych: Dennis Hanover i Chaim Peer wraz z Lichtenfeldem położyli fundamenty pod to, co jest dzisiejszą krav maga.

Ze względu na swoją skuteczność system był początkowo używany na całym świecie przez służby mundurowe (wojsko, jednostki specjalne, policja). Po pewnym czasie został zaadaptowany do wersji cywilnej. W roku 1972 w Wingate Institute of Sport and Physical Education w Netanya odbył się pierwszy kurs cywilny dla instruktorów. W latach 70. i 80. XX wieku, walka wręcz została wprowadzona do cywilnego sektora przez Imiego Lichtenfelda. Powstały dwa ośrodki: w Tel Awiwie oraz w Natanja.

Przed wstąpieniem do sił specjalnych w IDF, rekruci muszą wpierw odsłużyć w jednostce macierzystej dwa lata). Jedynie po starannej ocenie i przejściu rygorystycznych testów mogą wstąpić do sił specjalnych (osiągnięcie cieszące się wielkim szacunkiem w społeczeństwie izraelskim, podobnie jak pilot myśliwca). Aby przygotować żołnierzy do tej służby, IDF utworzyło w latach 70. XX wieku system walki wręcz zwany krav maga. Z drugiej strony jednak, izraelskie siły specjalne nadal nazywają swoją odmianę technik walki kapap lub lochama zehira. Krav magę traktują jako sztukę dla początkujących.

Imi wraz ze swymi uczniami pracował nad kształtowaniem się krav maga jako kompletnego systemu. Wraz z odkrywaniem nowych problemów Lichtenfield z pomocą innych instruktorów szukał ciągłych rozwiązań i ulepszeń. Kluczem miała być prostota i efektywność – spośród wielu rozległych możliwości o podobnej i bardzo dużej skuteczności wybierano jedynie najprostsze rozwiązania. Na przykład, w latach 80. XX wieku francuski imigrant wyznania mojżeszowego André Zeitun wprowadził do szkolenia wojskowego boks tajski, przez co wpłynął na kopnięcia używane dziś w systemie. Podstawowe założenia krav maga Imi Lichtenfeld i Eyal Yanilov (jeden z kontynuatorów pracy Lichtenfelda po jego śmierci) ujęli w książce „Jak obronić się przed uzbrojonym napastnikiem”.

W późnych latach 80. XX wieku krav maga zaczęto uczyć społeczeństwo izraelskie. Ponieważ niemal każdy w tym społeczeństwie służy w wojsku, większość miała do czynienia z rozmaitymi formami krav maga. Obecnie nauka krav maga jest obowiązkowa w izraelskich szkołach publicznych. Termin „krav maga” stał się tak popularny, że używano go równie swobodnie, jak w USA „karate” w odniesieniu do różnych azjatyckich sztuk walki. Pojawiły się również odmiany i style krav maga.

Imi Lichtenfeld zmarł 8 stycznia 1998 w wieku 88 lat.

Popularność krav maga sprawiła, że tym systemem zainteresowało się również Hollywood (np. Jennifer Lopez demonstruje go w swym filmie „Enough”)

Charakterystyka systemu

Krav maga nie jest sportem. Ponieważ z założenia służy samoobronie, nie ma w niej współzawodnictwa, zaś trening służy wyłącznie zastosowaniom praktycznym w walce realnej.

Głównym celem walki jest pozbawienie napastnika zdolności do dalszej walki. Krav maga jest hybrydowym systemem, który zachęca adeptów do zdecydowanej postawy podczas konfliktu. Bronić się i atakować należy najkrótszą drogą i z pozycji, gdzie się jest, podejmując jak najmniejsze ryzyko. Krav maga to tzw. system walki, więc jest niemal całkowicie pozbawiony znanej z innych sztuk walki otoczki filozoficznej – jego główna myśl brzmi jednoznacznie: „Jeżeli Twoje życie lub zdrowie jest zagrożone, masz prawo do jego obrony, bez względu na środki”. Podstawowym celem szkolenia jest nauczenie przewidywania sytuacji zagrożeń, ich unikania, przytomności umysłu i działania w stresie.

Krav maga opiera się na naturalnych odruchach człowieka. Oryginalną koncepcją krav maga było przyswoić wszystko użyteczne, biorąc najbardziej skuteczne techniki, które sprawdzałyby się podczas walki realnej, a potrzebowałyby jak najkrótszego treningu. Z tej przyczyny w krav maga nie odnajdziemy kopnięć obrotowych ani innych spektakularnych elementów charakterystycznych dla niektórych wschodnich sztuk walki. Wszystkie techniki są nastawione na maksymalną skuteczność przy minimum wykonanych ruchów.

Krav magę często uważa się za system brutalny, składający się głównie z „ciosów poniżej pasa”. Zawiera twarde uderzenia rękami i łokciami, uderzenia kolanami rodem z boksu tajskiego, niskie kopnięcia przechodzące przez cel, chwyty, obronę przed nożem i bronią palną. Ciosy zadaje się przy użyciu każdych dostępnych narzędzi, przez które rozumie się nie tylko części ciała, takie jak: głowa, łokcie, pięści, dłonie, palce, kolana i stopy, ale także przedmioty codziennego użytku, począwszy od damskiej torebki, poprzez komplet kluczy, a na śmietniku czy kiju bejsbolowym skończywszy. Cele ataku stanowią czułe punkty ciała ludzkiego: oczy, gardło, obojczyki, mostek, nerki, wolne żebra, splot słoneczny, krocze, kolana, staw skokowy.

Należy pamiętać, że jak każda aktywność fizyczna, nauka oraz prawidłowe wykorzystanie systemu wymaga odpowiedniego przygotowania fizycznego. Krav maga sama w sobie nie uczy „niezwykle efektownych technik”. Celem treningu jest natomiast kształtowanie pewności siebie i przytomności umysłu w stanach zagrożenia.

Odmiana militarna krav maga wykorzystuje broń jako element wyposażenia, podczas gdy cywilna zakłada wykorzystanie noża lub pałki jedynie po odebraniu ich przeciwnikowi. Odmiany militarnej naucza się wyłącznie wśród tzw. służb mundurowych (w szczególności w wojsku i policji). Przy jej opracowywaniu kierowano się spostrzeżeniem, że klasyczne sztuki walki były przeznaczone do walki przeciwko innej broni niż dzisiaj stosowana. Dlatego opracowano nowe, jedyne w swoim rodzaju techniki obrony przed taką bronią jak pistolety, karabiny czy granaty ręczne.

Krav maga stosuje gradację obrony w zależności od intensywności ataku i sytuacji broniącego się, czemu służą cztery zasady:

* I zasada: Unikaj miejsc i sytuacji niebezpiecznych.
* II zasada: Jeżeli znajdziesz się w niebezpiecznym miejscu lub sytuacji, to oddal się z tego miejsca jak najszybciej.
* III zasada: Jeżeli znajdziesz się w niebezpiecznym miejscu lub sytuacji i nie możesz się z niej oddalić, to walcz używając wszelkich dostępnych przedmiotów, które mogą Ci pomóc.
* IV zasada: Jeżeli znalazłeś się w niebezpiecznym miejscu lub sytuacji, nie możesz się oddalić i w zasięgu nie ma żadnych przedmiotów, które można by było w walce wykorzystać, to walcz w sposób maksymalny, nie stawiając sobie żadnych ograniczeń.

Odpowiednio do sytuacji, do potrzeb, do stopnia zagrożenia, zaleca też się próbować zniechęcić przeciwnika słowami.

Trening krav maga

Trening ma mieć praktyczne zastosowanie w sytuacjach codziennych. Nie ma ćwiczeń kata ani szczególnych sekwencji ruchów, które trzeba naśladować. Adepci używają podstawowych ruchów w połączeniu z jakimikolwiek innymi ruchami, aby obronić się przed atakiem. Kładzie się nacisk na szybkość, wytrzymałość, siłę, odpowiedniość obrony do ataku, koordynację ruchów, lecz najważniejsza jest technika.

Treningi prowadzone są różnie, w zależności od instruktora i organizacji do której należy, ale można podzielić je na główne etapy:

* Rozgrzewka. Jej intensywność zależy od ogólnej sprawności grupy.
* Prezentacja technik.
* Utrwalanie technik poprzez ćwiczenia w parach bądź grupach.
* Ćwiczenia ogólnorozwojowe.

Dodatkowo, w zależności od stopnia zaawansowania uczniów, wprowadzane są inne elementy, np. walki sparingowe. W IKMA (Israeli Krav Maga Association) kładzie się nacisk na obecność sparingów w programie treningowym już od pierwszych zajęć.

Cechą odróżniającą treningi krav magi od sztuk walki jest przede wszystkim obecność treningów zadaniowych lub sytuacyjnych. Kładą one nacisk na wykorzystanie poznanych technik w określonych sytuacjach mających miejsce w rzeczywistości, przy zastosowaniu maksymalnego możliwego zbliżenia warunków treningu do rzeczywistości.

Przykładowy trening sytuacyjny/zadaniowy: Student KM ma za zadanie przejść z punktu A do punktu B. W wykonaniu tego zadania starają się mu przeszkodzić pozostali trenujący, atakując go z zaskoczenia, w tym także z użyciem atrap broni białej i palnej. Ćwiczenie zazwyczaj odbywa się wieczorem w parku, na boisku, na klatce schodowej lub na obszarze dużego budynku w którym odbywają się treningi. Celem tego ćwiczenia jest wypracowanie w studentach nawyku ciągłej kontroli otoczenia w poszukiwaniu potencjalnego zagrożenia oraz umiejętność szybkiego doboru technik obronnych w zależności od warunków ataku (np. nie wykonywanie kopnięć okrężnych w przypadku walki na schodach, co mogłoby się skończyć utratą równowagi i upadkiem).

Ponadto w metodyce treningowej uwzględnia się przeprowadzany co pewien czas trening z użyciem codziennego ubioru trenujących. Ten rodzaj treningu ma za zadanie pokazać różnicę między skutecznością, a często także i możliwością wykonania danej techniki w luźnym stroju gimnastycznym (dres), a wykonaniem danej techniki np. w garniturze lub obcisłych spodniach.

Stopnie szkoleniowe w systemie krav maga

W początkowym okresie istnienia systemu jego twórca nie używał podczas treningu pasów, znanych ze wschodnich sztuk walki, gdyż uważał system za militarny. Jednak poszukując uznania wśród innych systemów walki, stworzył system pasów oparty na judo (biały – żółty – pomarańczowy – zielony – niebieski – brązowy – czarny). Czarny pas otrzymuje się po 8-10 latach praktyki. System był podzielony na oceny, dość ułatwiające organizację. Lichtenfeld zaczął także trenować w judodze.

W latach 90. XX wieku Imim targały obawy, czy system pasów powinien znajdować się w krav maga oraz czy ich używanie miało realistyczne i praktyczne znaczenia. W rezultacie po jego śmierci, system ocen został zachowany w każdej z federacji-córek, jakkolwiek część z nich nadal używa pasów podczas treningu, a część z nich zupełnie zrezygnowała. System pasów został w nich zastąpiony systemem poziomów: adept – absolwent – ekspert. Niekiedy kolory pasów traktuje się jedynie jako formalne oznaczenie stopnia na certyfikacie, lecz nie nosi się ich na treningu. Ubiór treningowy składa się zwykle z czarnych spodni i czarnych (w IKMA) lub białych (w IKMF) koszulek z krótkimi rękawkami (ang. t-shirt) .

STOPNIE INSTRUKTORSKIE I SZKOLENIOWE W KRAV MAGA

STOPNIE UCZNIOWSKIE:

P1 – P5 – początkujacy
G1 – G5 – zaawansowany

STOPNIE MISTRZOWSKIE:

Expert 1 – Expert 5
Master 1 – Master 3

Wersje krav maga

„Krav maga” to ogólne pojęcie. W słownikach wydanych w Izraelu napisane jest, że krav maga to system walki wręcz: maga znaczy „bliski”, „z bliska” lub „(na) dotyk”, krav znaczy „walka”. Są 2 wersje krav maga: cywilna oraz wojskowa. Różni je przede wszystkim zakres technik ćwiczonych oraz niejako cel: w wersji cywilnej priorytetem jest obrona przed zagrożeniem, w wersji wojskowej celem jest także zabicie przeciwnika.

Niektórzy z autentycznych instruktorów krav maga, jak Dennis Hanover, pod wpływem ludzi głoszących że znają „prawdziwą wersję nauczaną w elitarnych jednostkach” i na skutek komercjalizacji tego systemu, przestali używać terminu „krav maga”. W przeszłości wielu instruktorów określało się jako instruktorzy krav maga, lecz teraz określają się madrich le’chima („instruktorzy walki”).

Izraelska Akademia Policji używa na określenie taktyki obronnej terminu hagana atsmit co oznacza samoobronę. Policja dąży raczej do przyswojenia technik samoobrony w celu aresztowania i kontroli, niż do zabicia przeciwnika.

Hanover nazwał swoją sztukę hisardut („przetrwanie”) i pod tą nazwą naucza jej w siłach specjalnych. Dennis Hanover uczył również cywilów, wraz z synami Guyem i Yaronem. Wszyscy trzej są instruktorami w prestiżowej Israeli Military Counterterrorist School (Lochama Be’Terror).

Wiele elitarnych jednostek wojskowych nadal lojalnie nazywa walkę wręcz kapap. Jednostki antyterrorystyczne, które używały terminu lochama zeira, oznaczającego „walkę w małej skali”, obecnie używają terminu lotar, czyli „antyterroryzm” (od nazwy szkoły antyterrorystów Lochama Be’Terror). Wszyscy instruktorzy kapap/lotar są instruktorami krav maga w wojsku, lecz nie wszyscy instruktorzy krav maga są instruktorami kapap/lotar. Terminu kapap/lotar używa Chaim Peer. Kapap/lotar obejmuje podstawowe umiejętności walki z krav maga, lecz idzie krok dalej w technikach unieszkodliwiania terrorystów, zgłębionej wiedzy o wrażliwych punktach ciała, i całkiem nowej koncepcji, znanej pod angielską nazwą boil pressure training – trening radzenia sobie ze stresem podczas walki.

Ran Cohen, dawny instruktor służb specjalnych w Izraelu używa terminu operational krav maga. Inny znany instruktor, Eli Avikazar stosuje nazwę krav magen. Moni Aizik używa edge combat. Miki Erez, Niel Farber i Moti Horenstein używają kavana and hisardut survival.

Organizacje krav maga

Imi wraz z najbliższymi instruktorami m.in. Eyal Yanilov, Gabi założył Israeli Krav Maga Association (IKMA) w 1978 i został Grandmasterem systemu.

Ponieważ wielu instruktorów utrzymywało, że uczy krav maga, weterani instruktorzy czuli potrzebę uregulowania, co jest a co nie jest czystym krav maga (przyczyną zakładania nowych organizacji były zapewne również kwestie finansowe). Powstało więc kilka innych organizacji: Krav Maga Union, Krav Magen (prowadzona przez sławnego instruktora Eli Avikzara), European Krav Maga Federation (Richarda Douieb), American Krav Maga Association (Darren Lewin), International Krav Maga Federation (Eyal Yanilov) (IKMF), World Krav Maga Federation (Thierry Viatour) oraz wiele innych. Ciekawostką jest fakt, że na swoich stronach wymieniają swoich liderów jako jedynych uczniów Imiego Lichtenfielda, którzy okazali się godnymi rozpowszechniać krav magę na świat. Głosiły one posiadanie jedynych praw do systemu krav maga (np. nadawanie licencji instruktorskich), lecz przegrały swoje sprawy przed sądami, zatem sprawę skierowały do izraelskiego Sądu Najwyższego. Większość tych organizacji ma w Polsce swoje przedstawicielstwa.

Ponieważ w USA nazwa Krav Maga jest objęta znakiem towarowym (ang. trade mark), powstała organizacja Dennis Hisardut prowadzona przez Alona Stivi, o nazwie również objętej znakiem towarowym. Alon Stivi uczy swojej sztuki w oparciu o ciężko zdobyte doświadczenie. Jako izraelski spadochroniarz, Stivi walczył w wojnie Izraela z Libanem (1982). Jest także ekspertem w ochronie biznesu i działań antyterrorystycznych, wypowiada się często w czasopismach i wywiadach telewizyjnych. Dennis Hisardut of America, usankcjonowana przez samego Dennisa Hannovera, ma znacznie mniejszy zasięg niż Krav Maga, lecz jakość szkolenia jest równie dobra.

Krav maga w Polsce

W Polsce krav maga pojawiła się w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Pionierem systemu jest Tomasz Adamczyk, założyciel Instytutu Krav Maga Polska, zrzeszonego w IKMF oraz Richard Duieb. W trakcie cyklicznych szkoleń w 1. Pułku Specjalnym w Lublińcu, instruktorem IKMP zostaje ppor. lek. Krzysztof Sawicki (obecnie w randze kapitana). Oprócz K. Sawickiego w Poznaniu tytuł instruktorski uzyskują kpt. Włodzimierz Kopeć i mjr Piotr Tarnawski (oficerowie odpowiedzialni za wychowanie fizyczne w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu), którzy w 1997 roku opuszczają Instytut i zakładają Stowarzyszenie Krav Maga. W 2008 roku z Instytutu odchodzą m.in. Jarosław Rogowski, Jędrzej Przeniosło oraz Jacek Moryl tworząc Global Krav Maga Academy.

Submission Fighting

Submission fighting (w terminologii amer. submission wrestling, także submission grappling) – powstała w latach 90. XX wieku formuła walki zapaśniczej (patrz grappling) z „wykończeniami” (ang. submission) tj. technikami kończącymi takimi jak dźwignie i duszenia.

Walka toczy się jedynie przy użyciu chwytów, zabronione są uderzenia. W przeciwieństwie do tradycyjnych zapasów dozwolone jest korzystanie z dźwigni (na stopę, kolano, nadgarstek, łokieć i bark) oraz duszeń (poza uciskiem na krtań i tchawicę). Zawodnicy nie są zobligowani do noszenia uniformu (judogi, gi, itp.). Walka toczy się na zapaśniczej macie. Zwycięstwo odnosi się przez poddanie się rywala, decyzję sędziego o przerwaniu walki lub, po upływie regulaminowego czasu, na punkty. Punkty otrzymuje się za wykonanie określonych akcji technicznych – rzutów, obaleń, trzymań, przejść w parterze.

Formuła ta została stworzona, aby umożliwić zawodnikom różnych stylów opartych na chwytach rywalizację na prostych i jednoznacznych zasadach. Startują w niej najczęściej zawodnicy brazylijskiego jiu-jitsu, luta livre, judo, zapasów i sambo. Trening submission fightingu często stanowi też składnik przygotowań zawodników mieszanych sztuk walki (MMA) oraz uczestników walk vale tudo.

Twórcą tej formuły, a zarazem największą organizacją submission wrestlingu na świecie jest Abu Dhabi Combat Club. Od 1998 roku organizuje ona prestiżowe mistrzostwa świata (od 2005 roku co dwa lata), a także sprawuje patronat nad wieloma mniejszymi, regionalnymi turniejami. ADCC zawarła umowę z FILA (Międzynarodową Federacją Związków Zapaśniczych) o współpracy, której finalnym efektem ma być zaliczenie w przyszłości submission fightingu w poczet dyscyplin olimpijskich.

Żródło: Wikipedia